Harita ve tapu
Kübaj (kazı-dolgu) hesabı nedir, nasıl yapılır?
Kübaj, bir arazide yapılacak kazı ve dolgunun metreküp cinsinden hesabıdır. Hafriyat maliyetini, kamyon sayısını ve şev gereksinimini bu hesap belirler.
Nasıl hesaplanır?
Hesap iki yüzeyin farkından çıkar: mevcut zemin (arazi ölçüsü, plankote, dron fotogrametrisi veya lazer tarama) ile proje yüzeyi (temel kotu, kırmızı kot, yol projesi).
- Yüzey karşılaştırma (sayısal arazi modeli farkı) — bugün en yaygın ve en hassas yöntem
- En kesit yöntemi — yol, kanal gibi çizgisel işlerde; ardışık kesit alanlarının ortalaması ara mesafeyle çarpılır
- Kareleme (grid) yöntemi — düzenli ızgarada kot farkı alanla çarpılır
- Ortalama seviye yöntemi — basit ve düzgün alanlarda
Hangi işlerde gerekir?
- Temel kazısı ve şev/istinat hesabı
- İnşaat öncesi hafriyat maliyetinin çıkarılması
- Hafriyat kamyonu sayısı ve nakliye planlaması
- Yol, dolgu sahası ve maden ocaklarında ilerleme ve istihkak ölçümleri
- Hakediş ve ihale metrajının kontrolü
Kamyon sayısını hesaplarken sık yapılan hata
Kazılan zemin yerinden çıkınca kabarır; nakliyedeki hacim, yerindeki hacimden fazladır. Kamyon sayısını yerindeki m³ üzerinden hesaplarsanız eksik çıkarsınız.
Kabarma katsayısı zemin cinsine göre değişir — kum, kil, ayrışmış kaya ve sağlam kaya için farklıdır. Bu yüzden hesabı zemin bilgisi olmadan yapmıyoruz.
Çıktı olarak ne veriyoruz?
- Kazı ve dolgu miktarı (m³) ile net bakiye
- Kesit çizimleri ve kırmızı-siyah kot tablosu
- Tesviye eğrili plan ve üç boyutlu yüzey modeli
- Ölçüm raporu
Geniş arazilerde ölçümü dron ile alıyoruz; bu hem daha hızlı hem de yüzeyin tamamını kapsadığı için nokta ölçümden daha güvenilir bir hacim veriyor.
Sık sorulan sorular
Merak edilenler
Kübaj hesabını kim yapar?
Harita mühendisi. Tescile konu bir işlem değildir, teknik bir mühendislik hizmetidir.
Kübaj hesabı ile hafriyat hesabı aynı şey mi?
Pratikte aynı işi anlatır: kazı ve dolgu hacminin metreküp olarak hesaplanması.
Dron ile kübaj hesabı güvenilir mi?
Uygun uçuş planı ve yer kontrol noktalarıyla yapıldığında evet. Yüzeyin tamamını kapsadığı için tek tek nokta ölçümüne göre daha temsili bir model verir.
Kabarma payı hesaba katılır mı?
Kamyon sayısı hesaplanırken katılması gerekir. Katsayı zemin cinsine göre değişir.
Kübaj için önce plankote gerekir mi?
Mevcut zemin yüzeyinin bir şekilde ölçülmüş olması gerekir. Bu ölçü plankote olabilir, dron fotogrametrisi veya doğrudan arazi ölçüsü olabilir.
Bunlar da işinize yarayabilir
Plankote (kotlu kroki) nedir, ne zaman gerekir?
Plankote, parselinizin ve yakın çevresinin yükseklik bilgisini gösteren ölçümdür. Mimar araziyi bu belgeyle okur; bodrum…
Yazıyı oku →Dron ile arsa çekimi: izin ve mevzuat
Dron mevzuatı Temmuz 2026'da temelden değişti: uçuş yetkisi artık aracın ağırlığına değil, pilotun lisans seviyesine bağ…
Yazıyı oku →Aplikasyon krokisi nedir, nereden alınır?
Aplikasyon, tapuda yazan parsel sınırlarının araziye işaretlenmesidir. Aplikasyon krokisi ise bu ölçünün resmî belgesidi…
Yazıyı oku →Talebinizi bir dakikada oluşturun
Hizmeti, bölgeyi ve aciliyeti işaretleyin — talebiniz derli toplu bir mesaj olarak bize ulaşsın, biz de doğrudan konuyla ilgili dönelim.